पोखरा –  पर्यटकीय नगरी पोखराको सौन्दर्य बढाउने, सडकलाई सुरक्षित बनाउने र अव्यवस्थित विद्युत् तथा सञ्चारका तार हटाउने उद्देश्यले सुरु गरिएको भूमिगत तार व्यवस्थापनको काम चार वर्ष बितिसक्दा पनि सम्पन्न हुन सकेको छैन। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको पोखरा–भरतपुर वितरण प्रणाली सुदृढीकरण आयोजनाअन्तर्गत सञ्चालित परियोजनाको काम निर्धारित समयभित्र सक्न चुनौती देखिएको छ। आयोजनाको परिमार्जित कार्यतालिकाअनुसार सन् २०२६ डिसेम्बरसम्म निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। तर, बाँकी कामको अवस्था, प्राविधिक जटिलता र विभिन्न निकायबीचको समन्वय अभावका कारण तोकिएको समयमै आयोजना सम्पन्न हुनेमा आशंका बढेको छ।

पोखराको करिब २३ किलोमिटर मुख्य सहरी क्षेत्रमा विद्युत्, इन्टरनेट र टेलिफोनका तार भूमिगत गर्ने लक्ष्यसहित सन् २०२२ मा भारतीय निर्माण कम्पनी टाटा प्रोजेक्ट्स लिमिटेडसँग ठेक्का सम्झौता गरिएको थियो। आयोजना सुरु भएदेखि नै भूगर्भ अध्ययन, इन्जिनियरिङ डिजाइन तथा उपकरण आयातमा भएको ढिलाइले निर्माण कार्य प्रभावित भएको आयोजनाको भनाइ छ।

७५ प्रतिशत भौतिक प्रगति, अझै धेरै काम बाँकी
उपलब्ध आयोजनागत विवरणअनुसार पोखरा खण्डको समग्र भौतिक प्रगति करिब ७५ प्रतिशत पुगेको छ। पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको मुख्य प्रवेशद्वारदेखि पृथ्वीचोक, अमरसिंह चोक र कुँडहर सबस्टेसन क्षेत्रसम्मका मुख्य सडक खण्डमा भूमिगत तार व्यवस्थापनका प्रमुख काम सम्पन्न भएका छन्। केही क्षेत्रमा भूमिगत प्रणालीबाटै विद्युत् प्रवाहसमेत सुरु भइसकेको छ।
तर, पोखराका प्रमुख व्यापारिक तथा पर्यटकीय क्षेत्र न्यूरोड, सिर्जनाचोक, राष्ट्र बैंक चोक, सहिद चोक हुँदै लेकसाइड, हल्लनचोक र बुलौदीसम्मको तार व्यवस्थापनको काम पूर्ण रूपमा सम्पन्न हुन सकेको छैन। हाल सभागृह चोकदेखि चिप्लेढुङ्गा र सिर्जनाचोकदेखि राष्ट्र बैंक चोकसम्म पाइप बिछ्याउने तथा केबल तान्ने काम भइरहेको छ। मुख्य तथा भित्री सडकमा एचडीपीई पाइप गाड्ने, तार भूमिगत गर्ने र ग्राहकका घरसम्म नयाँ प्रणालीबाट विद्युत् तथा इन्टरनेट सेवा जोड्ने काम अझै बाँकी छ।

समन्वय अभाव र प्राविधिक जटिलता मुख्य चुनौती
आयोजनाको काममा विभिन्न निकायबीचको समन्वय अभावले समेत समस्या सिर्जना गरेको छ। पोखरा–मुग्लिन सडक आयोजना तथा सहरी डिभिजन कार्यालयसँग समयमै समन्वय हुन नसक्दा कतिपय सडक खण्डमा खन्ने अनुमति लिन ढिलाइ भएको जनाइएको छ। त्यस्तै, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले अप्टिकल फाइबर बिछ्याए पनि निजी इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूले आफ्ना तार भूमिगत प्रणालीमा स्थानान्तरण गर्न ढिलाइ गर्दा काम प्रभावित भएको छ। व्यस्त बजार क्षेत्रमा होरिजेन्टल डाइरेक्सनल ड्रिलिङ एचडीडी प्रविधिबाट सडक खन्नुपर्ने भएकाले ट्राफिक व्यवस्थापनमा समेत कठिनाइ हुने गरेको छ। प्रारम्भिक चरणमा भूगर्भ अध्ययन, डिजाइन तथा उपकरण आयातमा भएको ढिलाइले पनि आयोजनाको समयावधि लम्ब्याएको छ।

सडकको धुलो र हिलोले स्थानीय हैरान
भूमिगत तार व्यवस्थापनको कामका क्रममा सडक खन्ने र पाइप बिछ्याउने कार्यले स्थानीय बासिन्दा, व्यवसायी तथा यात्रुले सास्ती खेप्नुपरेको छ। खनिएका सडकमा खाल्डाखुल्डी, धुलो र हिलोको समस्या बढ्दा दैनिक आवागमन तथा व्यापार व्यवसाय प्रभावित भएका छन्। विशेषगरी व्यस्त बजार क्षेत्रमा निर्माण कार्य भइरहँदा सवारी आवागमन व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ हुने गरेको छ। पर्यटकीय सहरको मुख्य सडकमा लामो समयसम्म निर्माण कार्य जारी रहँदा स्थानीयसँगै पोखरा घुम्न आउने पर्यटकलाई समेत असुविधा हुने अवस्था छ।

डिसेम्बरभित्र काम सक्न दबाब
पोखरा महानगरपालिका र नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले निर्माण कम्पनीलाई जनशक्ति थपेर काममा तीव्रता दिन आग्रह गर्दै आएका छन्। परिमार्जित कार्यतालिकाअनुसार डिसेम्बर २०२६ भित्र आयोजना सम्पन्न गर्नुपर्ने भए पनि बाँकी कामको प्रगति र विद्यमान अवरोधका कारण निर्धारित समयसीमाभित्र काम सक्न चुनौती देखिएको छ। आयोजना समयमै सम्पन्न गर्न निर्माण कम्पनीको कार्यक्षमता बढाउनुका साथै सम्बन्धित निकायबीच प्रभावकारी समन्वय, सडक खन्ने अनुमति प्रक्रियामा सहजता र निजी सेवा प्रदायकका तार स्थानान्तरणलाई तीव्रता दिनुपर्ने देखिन्छ। आयोजना सम्पन्न भएपछि पोखराका सडकमा छरिएका विद्युत् तथा सञ्चारका तार हट्ने, सहरी सौन्दर्य बढ्ने र सडक सुरक्षामा सुधार आउने अपेक्षा गरिएको छ। तर, त्यसका लागि निर्माण कार्यलाई निर्धारित समयभित्र सम्पन्न गर्नु प्रमुख चुनौती बनेको छ।